1-6

आपदर्थे धनं रक्षेद्दारान् रक्षेद्धनैरपि ।
आत्मानं सततं रक्षेद्दारैरपि धनैरपि ॥
  • आपदर्थे
    • masc. noun saptamI vibhakti singular आपद्-अर्थ
    • in emergency-sake => for the sake of emergency
  • धनम्
    • neu. noun saptamI vibhakti singular धन
    • money
  • रक्षेत्
    • Optative first person singular रक्ष्
    • he/she/it should save
  • दारान्
    • masc. noun dvitiya vibhkati plural दार
    • spouses
  • रक्षेत्
    • Optative third person singular रक्ष्
    • he/she/it should save
  • धनैः
    • neu. noun tRtiya vibhakti plural धन
    • by wealth
  • अपि
    • avyaya
    • also
  • आत्मानम्
    • masc. dvitiya vibhakti singular आत्मन्
    • self
  • सततम्
    • avyaya
    • always
  • रक्षेत्
    • Optative third person singular रक्ष्
    • he/she/it should save
  • दारैः
    • masc. noun tRtiya vibhkati plural दार
    • with spouses
  • अपि
    • avyaya
    • also
  • धनैः
    • neu. noun tRtiya vibhkati plural धन
    • with wealth
One should save his money against hard times, save his wife at the sacrifice of his riches, but invariably one should save his soul even at the sacrifice of his wife and riches.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

2-19

दुराचारी दुरादृष्टिर्दुरावासी च दुर्जनः। यन्मैत्री क्रियते पुंभिर्नरः शीघ्रं विनश्यति।। दुस्-आचारी दुस्-आदृष्टिः दुस्-आवासी च दुस्-जनः यत् मैत्री क्रियते पुंभिः नरः शीघ्रम् वि-नश्यति। दुस्-आचारी masc. case 1 sing आचारिन् ill-(having conduct) => one whose conduct is bad दुस्-आदृष्टिः masc. case 1 sing  आदृष्टि bad-outlook => one with a bad outlook दुस्-आवासी masc. case 1 sing  आवासिन् bad-dweller => having a bad dwelling च indeclinable and दुस्-जनः masc. case 1 sing  जन bad-person यत्-मैत्री fem. case 1 sing  मैत्री which-friendship क्रियते caus pers 3 sing present  कृ is done पुंभिः masc. case 3 plural पुंस् by men नरः masc. case 1 sing  नर man शीघ्रम् adverb quickly वि-नश्यति primary pers 3 present   sing नश् it gets destroyed A man who makes friends with the following types of men will be ruined man with a bad conduct man with a bad-outlook man with a bad dwelling man who is wicked
Read more

2-2

भोज्यं भोजनशक्तिश्च रतिशक्तिर्वराङ्गना । विभवो दानशक्तिश्च नाल्पस्य तपसः फलम् ॥ भोज्यम् neu noun first case singular  भोज्य ability to eat भोजनशक्तिः masc noun first case singular  भोजन-शक्ति ability to eat meals च avyaya and रतिशक्तिः masc noun first case singular  रति-शक्ति ability to be virile वराङ्गना fem. noun first case singular  वराङ्गना excellent woman विभवः masc noun first case singular विभव wealth दानशक्तिः masc noun first case singular  दान-शक्ति ability to be charitable च avyaya and न avyaya no/not अल्पस्य adj   to neu noun (तपस्)  sixth case singular  अल्प of short तपसः neu noun  sixth case singular  तपस् of penance फलम् neu noun singular first case  फल result/fruit To have ability for eating when dishes are ready at hand, to be robust  and virile and an excellent wife, and to have  a mind for making charity when one is prosperous are the fruits of no  ordinary austerities.
Read more

3-4

दुर्जनस्य च सर्पस्य वरं सर्पो न दुर्जनः। सर्पो दंशति काले तु दुर्जनस्तु पदे पदे॥ दुर्जनस्य च सर्पस्य वरं सर्पो न दुर्जनः सर्पो दंशति काले तु दुर्जनस्तु पदे पदे। दुस्-जनस्य च सर्पस्य वरम् सर्पः न दुस्-जनः सर्पः दंशति काले तु दुस्-जनः तु पदे पदे दुस्-जनस्य masc case 6 sing  जन of bad-person => of a wicked person च indeclinable and सर्पस्य masc case 6 sing  सर्प of the snake वरम् neu case 1 sing  वर good दुस्-जनः masc case 1 sing  जनः wicked person सर्पः masc case 1 sing  सर्प the snake दंशति primary, pers 3, sing, present  दंश् it bites काले  masc case 7 sing  काल in time तु indeclinable indeed दुस्-जनः masc case 1 sing  जनः wicked person तु indeclinable indeed पदे neu case 7 sing  पद at a step Between a wicked person and a snake, it is the snake that is good not the wicked man. The snake bites only sometimes, the wicked person bites at every step.
Read more